علت مور مور شدن پا، دیسکوپاتی، نوروپاتی دیابتی، آسیب عصبی ناشی از آسیب به ریشه عصب باشد

گاهی سوزن سوزن شدن پا علتی جز خواب رفتگی پا به دنبال تحت فشار قرارگیری اعصاب پا ندارد. این شرایط به تدریج و خود به خود و با تغییر موقعیت ایستادن یا نشستن ما بهبود می‌یابد. در موارد شدید، علت مور مور شدن پا (پارستزی) احتمالاً ناشی از آسیب عصبی و نوروپاتی‌های محیطی باشد و این آسیب عصبی از شرایط مختلفی چون آسیب‌های تروماتیک (تصادفات، بریدگی‌ها، جراحی)، آسیب‌ دیدگی عصب به دنبال فشار مکرر، قرار گرفتن در معرض سموم، عفونت‌های ویروسی یا باکتریایی و بیماری‌های سیستمیک مانند دیابت بروز می‌کند. در مقاله حاضر قصد داریم شما را با اصلی‌ترین و جدی‌ترین و مهمترین علت‌ها و عوامل سوزن سوزن شدن پا و همچنین برای بی حسی ران پا به چه دکتری مراجعه کنیم آشنا بکنیم.

 

شما می توانید برای رزو وقت مشاوره با متخصص ارتوپدی ما می توانید با شماره های درج شده در قسمت تماس با ما تماس حاصل فرمایید.

علت مور مور شدن پا

سوالی که برای همه پیش می آید علت مور مور شدن کف پا، سوزن سوزن شدن پا احتمالاً در اثر فشار روی اعصاب در شرایطی که برای مدت طولانی در یک وضعیت هستید، ایجاد شود. این احساس باید حین حرکت از بین برود. با این حال، سوزن سوزن شدن در پا ممکن است مداوم باشد. اگر احساس سوزن سوزن شدن برای مدت طولانی ادامه پیدا کرد یا با درد همراه بود، به پزشک مراجعه کنید.

اصلی‌ترین علت مور مور شدن پا تحت فشارقرارگیری عصب یا تحریک عصب در مراکز عصبی، تحریک عصب در ریشه عصبی که به نواحی دیگر بدن عصب دهی می‌کند و نهایتاً تحریک عصب در محیط است که به آن نوروپاتی محیطی گویند.

هر گونه بی‌توجهی نسبت به این احساسات که در اثر آسیب عصبی بروز می‌کنند ممکن است به عوارضی چون از دست دادن پا، نارسایی کلیوی، سکته قلبی و مغزی، کوری، ناتوانی در کنترل مثانه و روده و ناتوانی جنسی منتهی گردد. گاهی آسیب دیدگی رشته‌های عصبی به دنبال عدم کفایت خونرسانی به عصب‌ها رخ می‌دهد که این شرایط در افراد مبتلا به شریان‌های محیطی (PAD) شایع است و موضوعی بسیار جدی بشمار می‌آید چون عدم رسیدگی به آن در افراد مبتلا مشکلات جدی قلبی و عروقی را در پی دارد.مرکز فوق تخصصی ما با بهره‌مندی از روش‌های نوین تشخیصی و اتخاذ بهترین رویکردهای درمانی در تلاش برای بهبود وضعیت بیماران در سریعترین زمان ممکن است.

بی حسی و مورمور شدن زمانی به وجود می آید که حس طبیعی در یک قسمت از بدن از جمله پاها و دست ها از دست رفته و فشار و جریان خون به عصب هایی که حامل پیام های حسی به مغز هستند را قطع می کند، علل مورمور شدن پاها می تواند بسیار زیاد باشد که از جمله رایج ترین دلایل این عارضه عبارتند از:

نوروپاتی محیطی

منظور از نوروپاتی، اختلالات تاثیرگذار روی عصب های خارج از نخاع یا مغز می باشد که ضعف یا سوزن سوزن شدن را در پی خواهد داشت. تعدادی از دلایل نوروپاتی که باعث گزگز یا مورمور شدن پا می شود عبارت اند از:

• نوروپاتی دیابتی که در بیماران دیابتی نوع 1 و 2 بوجود می آید.
• نوروپاتی الکلی: درواقع الکل یک توکسین محسوب می شود که باعث آسیب به بافت عصبی شده و مصرف بی رویه آن باعث ایجاد یک نوروپاتی محیطی به نام نوروپاتی الکلی در فرد می شود.

کاهش ویتامین ها در بدن

 کمبود ویتامین ها در بدن می تواند از علت های مورمور شدن پا محسوب شود که کمبود ویتامین های E، 12B، B6، B3، B1 و نیاسین که برای عملکرد عصب ضروری هستند، باعث گزگز کردن، بی حسی و مورمور شدن پا و دست ها می شود.

کمبود کلسیم و منیزیم در بدن

• خانم ها روزانه به 320 میلی گرم و آقایان به 420 میلی گرم منیزیم احتیاج دارند همچنین کلسیم در بدن برای عملکرد هرچه بهتر ماهیچه ها، اعصاب و قلب ضروری است که به حفظ قدرت استخوان و دندان ها کمک می کند به همین دلیل کمبود کلسیم و منیزیم می تواند باعث مورمور شدن پا یا دست شود.

افزایش چربی و کلسترول

افزایش چربی خون، قند خون بالا و غلظت بالای خون باعث مورمور شدن پا یا دست به هنگام خواب شده و فرد را بیدار می کند. غلظت خون بالا در افرادی که دخانیات مصرف می کنند نیز بسیار شایع است. افرادی که  قند خون بالا و غلظت خون بالایی دارند باعث تحریک و درگیری اعصاب محیطی و نوروپاتی های حسی خود می شوند که این امر به مورمور شدن و سوزن سوزن شدن منجر می شود.

اختلال در نخاع و مغز

صدمه دیدن ستون فقرات یا نخاع، تومورهای نخاعی، وجود کیست در نخاع، وجود کیست حاوی مایع مغزی-نخاعی در اطراف نخاع می توانند علت مورمور شدن پاها و دست ها، بی حسی و ضعف باشند.        

سیاتیک

اندام تحتانی بدن توسط 4 رشته عصبی که سیاتیک نام دارد، کنترل می شود که از مهره های بخش پایینی کمر نشات می گیرند. بین مهره های ستون فقرات دیسک های غضروفی شکل به منظور جلوگیری از اصطکاک مهره ها و همچنین جلوگیری از آسیب دیدگی مهره ها وجود دارند. در صورتی که یکی از دیسک های کمری دچار بیرون زدگی (لغزندگی) شوند، می تواند باعث تحریک عصب سیاتیک و ایجاد درد و مورمور شدن در طول عصب سیاتیک (که از پشت لگن شروع می شود از طریق باسن به سمت هر دو پاها کشیده می شود) شود.

سندرم تونل تارسال

سندرم تونل تارسال کف پا را درگیر می کند و می تواند بسیار دردناک باشد. علت ایجاد سندرم تونل تارسال به دلیل فشاری است که بر روی عصب تیبیال خلفی که از درون تونل تارسال می گذرد، است. این سندرم باعث ایجاد درد، سوزش و مورمور شدن کف پا می شود.

فشردگی عصب

 مورمور شدن پا یا دست می تواند به دلیل تحریک یا فشرده شدن عصب های کمر ایجاد شود که این امر می تواند در اثر آسیب دیدگی یا تورم در فرد رخ بدهد.

استنشاق سموم

 بلعیدن یک ماده سمی یا جذب توکسین از طریق پوست باعث مورمور شدن می شود که می توان آرسنیک، جیوه، ضد یخ و تالیم را به عنوان سمومی که باعث مورمور شدن می شوند مثال زد.

عفونت

برخی از عفونت ها مانند ایدز، هپاتیت  B و C، جذام و HIV باعث التهاب عصب شده و این التهاب منجر به مورمور شدن یا گزگز کردن پا یا دست می شود.

داشتن استرس

 در واقع می توان گفت داشتن استرس در تشدید شدن هر دردی نقش دارد که با کمتر کردن یا کنار گذاشتن استرس خود می توانید قدم بزرگی جهت سالم ماندن خود بردارید. افرادی که دچار استرس یا اضطراب شدید هستند با سرعت بالا نفس می کشند و این امر منجر به بر هم خوردن توازن بین اکسیژن و دی اکسید کربن شده و باعث مورمور شدن پاها می باشد.

افزایش اوره

اورمیا یا افزایش اوره خون یک بیماری خطرناک است. درواقع اوره ماده اصلی زائد نیتروژن دار است که از تجزیه پروتئین در بدن تولید می شود و از طریق کلیه ها نیز دفع می گردد. این بیماری تقریبا روی همه سیستم های بدن تاثیر گذاشته و می تواند یکی از علت های مورمور شدن پا و دست باشد.

اختلال در گردش خون

1. بیماری عروقی محیطی: در این بیماری به دلیل رسوب کلسیم در شریان ها باعث مورمور یا گزگز دست و پاها می شود.
2. بیماری برگر: این بیماری در افراد سیگاری بین 20 تا 40 ساله رخ می دهد که باعث بی حسی و ضعف می شود که افراد مبتلا به این بیماری می توانند با فعالیت و ورزش کردن آن را برطرف کنند.
3. سرما یا یخ زدگی
4. سکته مغزی

علت اصلی گزگز کف پا

در کل احساساتی این چنینی که شامل گزگز، مور مور، سوزن سوزن شدن، خزش و خارش، سرد و گرم شدن، بی‌حسی و یا خواب رفتن، احساس راه رفتن روی پنبه می‌باشند. همگی اظهاراتی غیرحقیقی هستند که فرد درگیر در صورت تحریک عصب، آنها را بیان می‌کند. تحریک عصب در محیط یا همان نوروپاتی محیطی به دلیل وجود عاملی چون تورم ناشی از عفونت و یا فشار مکانیکی در خود محل بروز می کند.

از سوی دیگر ممکن است بروز این احساسات سبب تحریک عصب در ریشه آن همچون دیسکوپاتی بروز کند. گاهی اختلالات نخاع و مغز نیز به واسطه تخریب عصب می‌تواند چنین احساسات غیرمنطقی حسی را بروز دهد. شایع‌ترین این نوع بیان احساسات حسی همان دیابت و یا نوروپاتی دیابتی است چرا که افزایش سطح قند خون منجر به تخریب عصب می‌شود و این احساسات را بروز می‌دهد، هر چند این مسئله به احتمال زیاد در اثر اختلالات کمر بروز کند.

انواع بیماری‌های مزمن مانند گزگز و علت سوزن سوزن شدن پا باشند، از جمله دیابت و نوروپاتی دیابتی، ام اس، کم کاری تیروئید، سندرم تونل تارسال (TTS)، نارسایی کلیه، بیماری شارکوت ماری توث، بیماری‌های خود ایمنی، عفونت‌ها، اختلال مصرف الکل و نوروپاتی الکلی، کمبود برخی ویتامین‌ها، مسمویت با فلزات سنگین و غیره خواهد بود.

علت مور مور شدن ساق پاها در شب چیست

بیماری شریان‌های محیطی یا PAD که به بیماری سرخرگ‌های محیطی معروف بوده و با عدم کفایت خونرسانی به رشته‌های عصبی همراه می‌شود و باع ایجاد تغییرات حسی در پایین ساق، پا و انگشتان پا می‌شود. معمولاً این بیماری در افراد دارای سابقه سکته قلبی، بیماری‌های عروق کرونر، افراد دارای سکته مغزی شایع است.

علائم همراه این بیماری پوست براق، ریختن موهای پایین ساق (قسمتی که دچار اختلال خونرسانی است) و با تغییرات حسی از جمله گزگز کف پا، مور مور یا درک اشتباه حس گرما و سرما خواهد بود.

علائم بروز مور مور در پا چیست؟

 حال که می‌دانیم جدی‌ترین علت مور مور شدن پا تحریک عصبی است بد نیست با علائم آن نیز آشنا شویم. مورمور شدن پا احتمالاً با علائمی دیگری همراه خواهد شد و این مسئله قادر است یک آسیب عصبی جدی ناشی از مشکلاتی چون دیسکوپاتی، دیابت و غیره را از بروز مشکلات حسی موقت از جمله خواب رفتن به دلیل موقعیت  بد قرارگیری متمایز نماید.

چنانچه همزمان با سوزن سوزن شدن در پای خود علائمی دیگری از جمله بی حسی، گزگز، سوزن سوزن شدن، خواب رفتگی، خزش و خارش، سرد یا گرم شدن ناگهانی، احساس برق گرفتگی یا شوک الکتریکی در پا را تجربه کردید، بد نیست جهت بررسی مشکل خود و رد وجود احتمال آسیب‌های جدی‌تر در اسرع وقت به پزشک متخصص ارتوپد مراجعه نمایید. وجود چنین علائمی از مشکلات زمینه‌ای جدی‌تری نشأت میگیرند و نشان از تحریک عصب دارند و ضروری است فوراً تحت درمان قرار گیرند.

عوارض عدم درمان سوزن سوزن شدن پا چه خواهد بود؟

از آنجا که گاهی علت مور مور شدن پا مشکلاتی حادی چون آسیب عصب ناشی از دیسکوپاتی، نوروپاتی دیابتی، آسیب عصبی ناشی از آسیب به ریشه عصب باشد، از همین رو بدون درمان رها ساختن این مشکلات می‌توانند عوارض بسیار جدی در پی داشته باشند. مثلا رها ساختن بدون درمان نوروپاتی دیابتی با عوارضی چون کوری، احتمال نارسایی کلیوی، ریسک بروز سکته مغزی و قلبی و یا قطع پا همراه است. درمان نکردن دیسکوپاتی قادر به ایجاد آسیب دائمی به عصب، فلج  شدن پا، عدم توانایی جنسی، فقدان کنترل روی ادرار و مدفوع و ناتوانی در تحرک فرد خواهد بود. بی شک پس از شناخت هر یک از این علل ضروری است برای درمان به موقع و صحیح اقدام شود.

تشخیص علت مور مور شدن پا چگونه صورت می‌گیرد؟

برای تشخیص اصلی‌ترین علت مور مور شدن پا ضروری است ابتدا پزشک متخصص ارتوپد یک معاینه فیزیکی دقیقی از فرد انجام دهد و با بررسی سوابق پزشکی فرد نسبت به وجود هر نوع بیماری زمینه‌ای یا عادات نادرستی چون دیابت، ام اس، مصرف الکل، احتمال قرارگیری در معرض سموم یا فلزات سنگینی چون سرب و جیوه، سابقه وجود بیماری عفونی یا ارثی عصبی و غیره اطمینان حاصل نماید. سپس با بررسی کلی سیستم اسکلتی-عضلانی نسبت به رد احتمال عصب گیر افتاده اقدام نماید. پس از انجام اقدامات مذکور نسبت به اتخاذ درمان مقتضی برای شرایط ویژه بیمار که منجر به بروز مور مور در پا شده تلاش کند.

برای رفع سوزن سوزن شدن در پا چه اقدامات درمانی صورت خواهد گرفت؟

آنچه یک رویکرد درمانی را موفقیت آمیز می‌سازد تعیین علت دقیق مشکل، انتخاب رویکرد درمانی مناسب و انجام درمان در سریعترین زمان ممکن است. بنابراین پس از تعیین علت مور مور شدن پا و تشخیص درست نوبت به درمان می‌رسد.

• اگر علت بروز مور مور در پا، تحت فشار قرار گرفتن عصب باشد احتمالاً متخصص برای رهاسازی فشار از روی عصب جراحی را به عنوان درمان پیشنهاد خواهد کرد. در صورت حاد نبودن مشکل احتمال دارد استراحت برای مدت زمانی کوتاه و یا انجام تمرینات فیزیوتراپی را توصیه کند.
• اگر بروز چنین علامتی نشان از دیسک بیرون زده باشد، بسته به شدت بیرون زدگی دیسک پزشک رویکردهای متفاوتی از جمله انجام جراحی، تزریق اپیدورال استروئید داخل فضای دیسک، تزریق کوتورن و اوزون و غیره را پیشنهاد می‌کند.
• چنانچه علت مور مور شدن پا با بیماری سندرم تونل تارسال رابطه مستقیم داشته باشد پزشک برای درمان و رفع مشکل اقداماتی چون اوزن تراپی، لیزردرمانی، استراحت و جراحی را برای از بین رفتن علامت پیشنهاد می‌دهد.
• تنگی کانال نخاع و فرسایش ستون فقرات از دیگر علل بروز مور مور در پا هستند که قادرند اعصاب مجاور خود را تحریک کنند، برای چنین مشکلاتی بسته به شدت آسیب درمان شامل انجام جراحی، روش‌های فیزیوتراپی و تجویز داروهای ضد التهاب خواهد بود.
• عاملی چون ورم عصب که از پوشیدن کفش‌های نامناسب (چه به لحاظ سایز چه به لحاظ نوع کفش پاشنه بلند، نوک تیز و… ) بروز می‌کند را می‌توان با پوشیدن کفش‌های مناسب طبی، فیزیوتراپی و ورزش درمانی برطرف ساخت.
• در صورت بروز گزگزبه علت وجود ناهنجاری در ساختار ستون فقرات بسته به شدت جراحی، فیزیوتراپی و درنهایت درمان دارویی اتخاذ می‌شود.

برای پیشگیری از بروز نوروپاتی محیطی چه باید کرد؟

• مدیریت بیماری‌های پنهان

بهترین راه برای پیشگیری از نوروپاتی محیطی، مدیریت بیماری‌های پنهانی است که فرد را در معرض خطر قرار می‌دهد، به عنوان مثال بیماری‌هایی چون دیابت یا آرتریت روماتوئید باید تحت کنترل قرار گیرند.

• انتخاب یک سبک زندگی سالمتر

عادات ذیل سلامت اعصاب را در پی دارند:

برای حفظ سلامت اعصاب از یک رژیم غذایی غنی از میوه‌ها، سبزیجات، غلات کامل و پروتئین بدون چربی استفاده کنید. با گنجاندن موادی چون پروتئینی چون تخم مرغ، گوشت، ماهی؛ لبنیات کم چرب و غلات غنی شده از بروز کمبود ویتامین B-12جلوگیری کنید. اگر گیاهخوار هستید، غلات غنی شده منبع خوبی از ویتامین B-12 هستند، اما در مورد مصرف مکمل‌های B-12 با پزشک خود مشورت کنید.

به طور منظم تمرین کنید. با صلاحدید و نظر پزشک، حداقل سه بار در طول هفته به مدت 30 دقیقه تا یک ساعت ورزش کنید.

از عواملی که ممکن است باعث آسیب عصبی شوند، از جمله حرکات تکراری، وضعیت بدنی مچاله شده که به اعصاب فشار وارد می‌کند، قرار گیری در معرض مواد شیمیایی سمی، استعمال دخانیات و زیاده روی در مصرف الکل اجتناب کنید.

علت مور مور شدن کف پا

اهمیت سیستم عصبی را نمی‌توان نادیده گرفت علت مور مور شدن پا شدن که در شرایط حاد در اثر تحت تاثیر قرارگیری اعصاب محیطی صورت می‌گیرد، معمولاً در پاها شروع می‌شود. در صورت عدم درمان، می‌تواند باعث ایجاد مشکل در راه رفتن شود و شما را مستعد افتادن کند. در موارد شدید، افراد توانایی راه رفتن را از دست می‌دهند.

سوزن سوزن شدن کف پا معمولاً به علت تحت فشار قرارگیری موقت رشته‌های عصبی است که خود به خود و به تدریج و با تغییر پوزیشن و موقعیت قرارگیری بدن ما بهبود پیدا می‌کند.

 

 

روش های درمان مورمور شدن پا

درمان موفق مورمور شدن پاها بستگی به تشخیص درست و درمان علت بروز این عارضه دارد که از جمله روش های درمان مورمور شدن پا که ممکن است توسط بهترین متخصص انتخاب شود عبارتند از:

• اصلاح سبک زندگی که شامل بهبود وضعیت تغذیه فرد، کنترل مصرف بیش از اندازه الکل و … است.
• استفاده از بریس
• فیزیوتراپی
• اصلاح عضله یا ستون فقرات
• کشش قوس پا
• کشش عصب سیاتیک
• ورزش درمانی
• کنترل بیماری های خودایمنی
• درمان با لیزر سرد
• ماساژ درمانی
• اوزون تراپی
• اولتراسوند تراپی
• مگنت تراپی
• تحریک الکتریکی

 

نتیجه گیری

مورمور شدن پاها نباید امر ساده ای در نظر گرفته شود در این مقاله درباره علت مورمور شدن پاها صحبت کردیم اما یکی از کارهای مهم روزمره مانند درست نشستن یا فشار نیاوردن زیاد به پاها می تواند نقش مهمی در سلامت شما داشته باشد. مورمور یا گزگز شدن پاها می تواند مقطعی و گذرا باشد اما اگر ادامه دار بود حتما باید تحت نظر پزشک متخصص علت آن را جویا شوید زیرا در اثر تعویق درمان ممکن است عوارض بدتری را به همراه داشته باشد.

مجموعه ارتوپدی ما با بهره گیری از بهترین پزشکان متخصص و باتجربه می توانند با بهره گیری از علم روز و تجربه های متعدد شما را تحت درمان قرار داده تا به بهبودی کامل برسید.

سخن پایانی

هرچند توجه به این نکته ضروری است که در صورت گزگز و علت مور مور شدن پا، علل جدی‌تری چون آسیب‌های رشته‌های عصبی و نوروپاتی‌های محیطی، مشکلات مربوط به ستون فقرات کمری و بیماری‌های جدی سرخرگ‌های محیطی را نباید نادیده گرفت و برای جلوگیری از عوارض جدی باید توسط پزشک متخصص و باتجربه در این حوزه و کلینیک مجهز ارتوپدی تحت تشخیص و درمان قرارگیرید.

شما می توانید برای رزو وقت مشاوره با متخصص ارتوپدی ما می توانید با شماره های درج شده در قسمت تماس با ما تماس حاصل فرمایید.