کلینیک تخصصی دکتر میرپا
کلینیک تخصصی
دکتر میرپـا
Search
Close this search box.
Search
Close this search box.

سیاتیک لگن

سیاتیک لگن؛ فشردگی عصب لگن و درد تیرکشنده در امتداد کمر، لگن، باسن و ران پا

سیاتیک لگن که به عنوان درد سیاتیک باسن نیز شناخته می‌شود، وضعیتی است که به دلیل فشرده شدن یا تحریک عصب سیاتیک باعث درد، ناراحتی و بی حسی در ناحیه لگن می‌شود. عصب سیاتیک طولانی‌ترین عصب بدن است و از قسمت تحتانی کمر از باسن تا پاها امتداد دارد. هنگامی‌که این عصب تحت تأثیر قرار می‌گیرد، می‌تواند منجر به طیف وسیعی از علائم شود که می‌تواند به طور قابل توجهی بر کیفیت زندگی فرد تأثیر بگذارد. در این مقاله، علل، علائم و گزینه‌های درمانی درد سیاتیک در لگن را بررسی می‌کنیم.

 

سیاتیک لگن

 

 

علت ایجاد درد سیاتیک لگن

درد سیاتیک لگن می‌تواند به دلیل شرایط یا عوامل مختلف زمینه‌ای که به عصب سیاتیک فشار وارد می‌کند یا آن را تحریک می‌کند، رخ دهد. برخی از علل رایج سیاتیک از دید بهترین دکتر متخصص لگن در تهران عبارتند از:

  • فتق دیسک: فتق یا لغزش دیسک زمانی رخ می‌دهد که هسته داخلی نرم دیسک ستون فقرات از لایه بیرونی بیرون بزند. اگر فتق دیسک در قسمت تحتانی کمر (ناحیه کمر) ریشه‌های عصب سیاتیک را فشرده یا تحریک کند، می‌تواند منجر به سیاتیک لگن شود.
  • تنگی نخاعی: تنگی کانال نخاعی به باریک شدن کانال نخاعی اشاره دارد که می‌تواند به دلیل عواملی مانند؛ انحطاط ناشی از افزایش سن، رشد بیش از حد استخوان یا آسیب‌های ستون فقرات رخ دهد. هنگامی‌که کانال نخاعی باریک می‌شود، به اعصاب نخاعی از جمله عصب سیاتیک فشار وارد می‌کند که منجر به سیاتیک و درد لگن می‌شود.
  • سندرم پیریفورمیس: عضله پیریفورمیس در اعماق ناحیه باسن قرار دارد و عصب سیاتیک از زیر آن یا گاهی اوقات از آن عبور می‌کند. اگر عضله پیریفورمیس سفت شود، اسپاسم کند یا دچار التهاب شود، می‌تواند عصب سیاتیک را تحریک یا فشرده کند و در نتیجه سیاتیک لگن ایجاد شود.
  • بیماری دژنراتیو دیسک: با افزایش سن، دیسک‌های ستون فقرات ممکن است دچار ساییدگی و پارگی شوند که منجر به بیماری دژنراتیو دیسک می‌شود. از آنجایی که دیسک‌ها توانایی بالشی خود را از دست می‌دهند و نازک‌تر می‌شوند، می‌تواند منجر به کاهش ارتفاع دیسک و احتمال فشرده‌سازی عصب از جمله عصب سیاتیک شود.
  • تروما یا آسیب: تصادفات، افتادن یا آسیب‌های ورزشی که بر قسمت تحتانی کمر یا باسن تأثیر می‌گذارد، می‌تواند منجر به سیاتیک و درد لگن شود. چنین ضربه‌ای ممکن است باعث شکستگی، دررفتگی یا آسیب بافت نرم شود که می‌تواند عصب سیاتیک را تحت تاثیر قرار دهد و منجر به درد سیاتیک در لگن و سایر علائم شود.
  • مشکلات تثبیت ستون فقرات کمری: ضعف یا بی‌ثباتی در ستون فقرات کمری (کمر) می‌تواند به حرکات غیرطبیعی و همراستایی کمک کند و منجر به فشردگی عصب سیاتیک و سیاتیک لگن شود.
  • تومورها: این مورد اگرچه نادر است، اما تومورها یا رشد غیرطبیعی در ستون فقرات کمری یا بافت‌های اطراف آن می‌توانند به عصب سیاتیک فشار وارد کنند و باعث سیاتیک لگن شوند.

علائم سیاتیک لگن چیست؟

سیاتیک مفصل ران معمولاً به صورت درد، سوزن سوزن شدن یا بی حسی ظاهر می‌شود که از قسمت تحتانی کمر، از طریق باسن و پایین ساق پا منتشر می‌شود. شدت و توزیع درد می‌تواند از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد. علائم رایج سیاتیک لگن عبارتند از:

  1. درد لگن: سیاتیک مفصل ران معمولاً شامل دردی است که از قسمت پایین کمر منشأ می‌گیرد و به ناحیه باسن تابش می‌کند. درد ممکن است تیز یا ضربان دار باشد. همچنین می‌تواند بیشتر به سمت پایین پا کشیده شود و اغلب مسیر عصب سیاتیک را دنبال می‌کند.
  2. درد و بی حسی ساق پا: درد همراه با سیاتیک مفصل ران اغلب از لگن تا پشت ران گسترش می‌یابد و می‌تواند به ساق پا یا حتی پا برسد. این درد می‌تواند با احساس بی حسی یا گزگز در همان نواحی همراه باشد.
  3. ناراحتی باسن: سیاتیک لگن می‌تواند باعث ناراحتی یا درد در ناحیه باسن شود. این درد ممکن است ثابت یا متناوب باشد و با نشستن طولانی مدت یا حرکات خاصی تشدید شود.
  4. ضعف و عدم تعادل عضلانی: تحریک یا فشرده شدن عصب سیاتیک می‌تواند منجر به ضعف یا عدم تعادل عضلانی شود. افراد مبتلا به سیاتیک لگن ممکن است در حرکت یا کنترل ساق و پای خود دچار مشکل شوند. مورد این می‌تواند بر تعادل و هماهنگی تأثیر بگذارد.
  5. تشعشع درد: یکی از ویژگی‌های متمایز سیاتیک لگن، دردی است که از ناحیه کمر، از طریق ران و پایین ساق پا منتشر می‌شود. درد ممکن است مسیر خاصی را در امتداد عصب سیاتیک دنبال کند و در یک طرف بدن احساس شود.
  6. تشدید علائم: برخی فعالیت‌ها یا موقعیت‌های خاص می‌تواند علائم سیاتیک و درد لگن را تشدید کند. نشستن طولانی مدت، خم شدن به جلو، بلند کردن وسایل سنگین و دیگر فعالیت های اذیت کننده باید محدود شوند.
  7. تغییرات حسی: علاوه بر درد و بی حسی، افراد مبتلا به درد سیاتیک در لگن ممکن است تغییرات حسی مانند احساس سوزش، سوزن سوزن، یا احساس شوک الکتریکی در لگن، ساق پا یا پا را تجربه کنند.

گزینه‌های درمانی برای سیاتیک لگن

سیاتیک لگن، که با درد و ناراحتی که از قسمت پایین کمر تا پایین ترین استخوان ستون فقرات و پایین ساق پا منتشر می‌شود، مشخص می‌شود، می‌تواند به طور قابل توجهی بر کیفیت زندگی فرد تأثیر بگذارد. خوشبختانه، چندین گزینه درمانی موثر برای کاهش علائم، کاهش التهاب و بازگرداندن تحرک وجود دارد.

  • درمان‌های محافظه کارانه

درمان‌های محافظه کارانه اغلب اولین خط دفاعی برای مدیریت سیاتیکو درد لگن هستند. این رویکردهای غیر تهاجمی ‌با هدف تسکین درد و ترویج بهبودی انجام می‌شود که شامل موارد زیر هستند:

    • داروها: داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی بدون نسخه (NSAIDs)، مانند ایبوپروفن، می‌توانند به کاهش درد و التهاب مرتبط با سیاتیک لگن کمک کنند. در برخی موارد، داروهای مسکن قوی‌تر یا شل‌کننده‌های عضلانی ممکن است توسط یک متخصص مراقبت‌های بهداشتی تجویز شود.
    • فیزیوتراپی: یک فیزیوتراپ می‌تواند یک برنامه ورزشی سفارشی برای تقویت عضلات پشتیبان کمر و بهبود انعطاف پذیری طراحی کند. تمرینات هدفمند می‌توانند به کاهش فشار روی عصب سیاتیک و ارتقای وضعیت بدنی مناسب و مکانیک بدن کمک کنند.
    • گرما و سرما درمانی: استفاده از پد گرم کننده یا حمام/دوش آب گرم می‌تواند به شل شدن عضلات و کاهش درد کمک کند. برعکس، سرما درمانی با کمپرس یخ یا کمپرس سرد می‌تواند التهاب را کاهش داده و ناحیه را بی حس کند و تسکین موقتی ایجاد کند.
    • اصلاح سبک زندگی: اصلاح فعالیت‌ها و عادات روزانه می‌تواند فشار بر کمر و باسن را به حداقل برساند. این مورد ممکن است شامل استفاده از صندلی‌های ارگونومیک، حفظ وضعیت بدنی خوب، اجتناب از نشستن یا ایستادن طولانی مدت، و گنجاندن استراحت‌های منظم و کشش‌های ملایم در روال خود باشد.
  • تزریق

در مواردی که درمان‌های محافظه‌کارانه تسکین کافی را برای درد سیاتیک در لگن ارائه نمی‌کنند، متخصصان ممکن است تزریق‌هایی را برای مدیریت علائم سیاتیک لگن توصیه کنند:

    • تزریق کورتیکواستروئید: این تزریق‌ها داروهای ضد التهابی قوی را مستقیماً به ناحیه آسیب‌دیده می‌رسانند و باعث تسکین هدفمند درد و کاهش التهاب اطراف عصب سیاتیک می‌شوند. در حالی که اثرات موقتی هستند، می‌توانند تسکین قابل توجهی را برای چند هفته یا چند ماه ارائه دهند.
    • تزریق استروئید اپیدورال: این تزریق‌ها که در فضای اپیدورال اطراف اعصاب نخاعی انجام می‌شوند، می‌توانند با کاهش التهاب و کاهش تحریک عصبی، درد سیاتیک در لگن را تسکین دهند. این درمان به ویژه برای مواردی که عصب سیاتیک به دلیل فتق دیسک یا تنگی نخاع فشرده می‌شود، موثر است.
  • مداخلات جراحی

جراحی معمولاً زمانی در نظر گرفته می‌شود که درمان‌های محافظه کارانه و تزریق‌ها نتوانند علائم سیاتیک لگن را کاهش دهند. گزینه‌های جراحی ممکن است شامل موارد زیر باشد:

    • میکرودیسککتومی: این روش شامل برداشتن بخشی از فتق دیسک است که بر روی عصب سیاتیک فشار می‌آورد، در نتیجه فشار را کاهش می‌دهد و درد را کاهش می‌دهد.
    • لامینکتومی: در موارد تنگی نخاع، لامینکتومی ‌ممکن است برای برداشتن رشد بیش از حد استخوان یا ساختارهایی که عصب سیاتیک را تحت فشار قرار می‌دهند، انجام شود. این روش کانال نخاعی را بزرگ می‌کند و فشار روی اعصاب را کاهش می‌دهد.
    • فیوژن ستون فقرات: این روش برای موارد شدید که بی ثباتی یا تغییر شکل ستون فقرات به سیاتیک لگن کمک می‌کند، اختصاص دارد. این مورد شامل ادغام دو یا چند مهره با هم، ایجاد ثبات و کاهش فشار روی اعصاب است.

توجه به این نکته مهم است که مداخلات جراحی معمولاً به عنوان آخرین راه حل در نظر گرفته می‌شوند و تنها زمانی توصیه می‌شوند که درمان‌های محافظه کارانه تمام

در چه سنی احتمال ابتلا به سیاتیک لگن بیشتر است؟

سیاتیک لگن که با درد و ناراحتی در ناحیه لگن به دلیل فشرده شدن یا تحریک عصب سیاتیک مشخص می‌شود، می‌تواند افراد در سنین مختلف را تحت تاثیر قرار دهد. در حالی که سن خاصی وجود ندارد که در آن سیاتیک و درد لگن بیشترین احتمال ایجاد را داشته باشد، برخی عوامل خطر با افزایش سن شیوع بیشتری پیدا می‌کنند. در این بخش از مقاله سیاتیک و درد لگن به بررسی رابطه بین سن و احتمال ابتلا به سیاتیک لگن می‌پردازیم.

  • تغییرات دژنراتیو: با افزایش سن افراد، تغییرات دژنراتیو طبیعی در ستون فقرات رایج تر می‌شود. شرایطی مانند؛ فتق دیسک، تنگی کانال نخاعی و بیماری دژنراتیو دیسک که می‌تواند منجر به درد سیاتیک در لگن شود، در افراد مسن شایع تر است.
  • ساییدگی و پارگی: با گذشت زمان، حرکات مکرر، صدمات، و ساییدگی روزمره ستون فقرات می‌تواند به ایجاد سیاتیک لگن کمک کند. افراد مسن ممکن است مدت طولانی تری در معرض این عوامل قرار داشته باشند، که احتمال فشار یا تحریک عصب سیاتیک را افزایش می‌دهد.
  • شرایط استخوان و مفاصل: شرایط استخوان و مفاصل مرتبط با افزایش سن، مانند آرتروز، می‌تواند بر ستون فقرات تأثیر بگذارد و باعث سیاتیک و درد لگن شود. این شرایط می‌تواند باعث باریک شدن کانال نخاعی یا تشکیل خارهای استخوانی و در نتیجه فشرده شدن عصب شود.
  • سبک زندگی بی تحرک: با افزایش سن، برخی از افراد ممکن است کم تحرک‌تر شوند که منجر به ضعف عضلانی و کاهش انعطاف پذیری می‌شود. عضلات ضعیف و وضعیت نامناسب می‌تواند خطر ابتلا به سیاتیک لگن را افزایش دهد.
  • شرایط سلامت همزمان: برخی از شرایط سلامتی که در سنین بالاتر شایع‌تر هستند، مانند دیابت یا چاقی، می‌توانند خطر ابتلا به سیاتیک لگن را افزایش دهند. این شرایط می‌تواند به آسیب عصبی یا افزایش فشار روی عصب سیاتیک کمک کند.
  • پیشگیری و مدیریت: در حالی که سن به خودی خود یک عامل خطر قابل تغییر برای ایجاد سیاتیک لگن نیست، اقداماتی وجود دارد که افراد می‌توانند برای پیشگیری یا مدیریت این وضعیت انجام دهند:
  • ورزش منظم: درگیر شدن در فعالیت بدنی منظم، از جمله ورزش‌هایی که عضلات مرکزی را تقویت می‌کند و انعطاف پذیری را بهبود می‌بخشد، می‌تواند به حفظ سلامت ستون فقرات و کاهش خطر ابتلا به سیاتیک لگن کمک کند.
  • حفظ وزن سالم: حفظ وزن سالم می‌تواند فشار وارده بر ستون فقرات را کاهش دهد و خطر بیماری‌هایی مانند فتق دیسک یا تنگی ستون فقرات را که می‌تواند منجر به سیاتیک لگن شود، کاهش دهد.
  • وضعیت مناسب و مکانیک بدن: حفظ وضعیت بدنی مناسب و استفاده از مکانیک صحیح بدن در طول فعالیت‌های روزانه می‌تواند فشار بر ستون فقرات را به حداقل برساند و خطر فشردگی عصب را کاهش دهد.
  • اجتناب از نشستن طولانی مدت یا عدم تحرک: استراحت، اجتناب از نشستن طولانی مدت، و حرکات منظم و حرکات کششی در طول روز می‌تواند به جلوگیری از سفتی عضلات و کاهش خطر ابتلا به سیاتیک لگن کمک کند.
  • به دنبال مراقبت فوری پزشکی: اگر علائم سیاتیک لگن، مانند درد، بی حسی، یا سوزن سوزن شدن رخ دهد، مهم است که برای تشخیص و درمان مناسب به دنبال مراقبت‌های پزشکی باشید.

ابتلا به سیاتیک لگن در زنان بیشتر است یا در مردان؟

سیاتیک لگن می‌تواند هم زنان و هم مردان را درگیر کند و هیچ زمینه جنسیتی قابل توجهی برای این وضعیت وجود ندارد. هر دو جنس ممکن است به دلایل مختلف مانند فتق دیسک، تنگی نخاع، سندرم پیریفورمیس، بیماری دژنراتیو دیسک، یا تروما/آسیب، سیاتیک لگن را تجربه کنند.
شیوع سیاتیک مفصل ران می‌تواند بر اساس علت زمینه‌ای و عوامل فردی متفاوت باشد. به عنوان مثال، سندرم پیریفورمیس، که با تحریک یا فشرده شدن عصب سیاتیک توسط عضله پیریفورمیس مشخص می‌شود، ممکن است به دلیل تفاوت‌های آناتومیکی در زنان کمی ‌شایع‌تر باشد. با این حال، هنگام در نظر گرفتن سیاتیک به عنوان یک کل، از جمله علل غیرمرتبط با لگن، مانند فتق دیسک کمر، به طور کلی تفاوت قابل توجهی در بروز بین جنسیت وجود ندارد.
توجه به این نکته مهم است که اگرچه ممکن است سوگیری جنسیتی در ایجاد سیاتیک لگن وجود نداشته باشد، تجربیات و علائم فردی می‌تواند بسیار متفاوت باشد. مشاوره با یک متخصص برای تشخیص دقیق، صرف نظر از جنسیت، و تعیین مناسب ترین برنامه درمانی سیاتیک لگن بسیار مهم است.

چه ورزش‌هایی برای بهبود درد سیاتیک لگن توصیه می‌شود؟

ورزش‌ها می‌توانند با بهبود انعطاف پذیری، تقویت عضلات و کاهش فشار روی عصب سیاتیک نقش مهمی ‌در مدیریت درد سیاتیک در لگن داشته باشند. با این حال، مهم است که با یک متخصص یا فیزیوتراپیست برای تعیین مناسب‌ترین تمرینات برای شرایط خاص خود مشورت کنید. در اینجا برخی از تمرین‌هایی که معمولاً برای کمک به بهبود درد سیاتیک لگن توصیه می‌شود، آورده شده است:

  • کشش همسترینگ: به پشت دراز بکشید و یک زانو را خم کنید. از یک حوله یا بند در اطراف پای صاف شده خود استفاده کنید و به آرامی‌آن را به سمت خود بکشید تا زمانی که در پشت ران خود احساس کشیدگی کنید. 30 ثانیه نگه دارید و روی پای دیگر تکرار کنید. این کشش را چند بار در روز انجام دهید.
  • کشش پیریفورمیس: به پشت دراز بکشید و هر دو زانو را خم کنید. یک پا را روی پای دیگر ضربدری کنید و مچ پا را روی زانوی مقابل قرار دهید. به آرامی ‌پای صلیب نشده را به سمت قفسه سینه خود بکشید تا زمانی که کشش را در باسن احساس کنید. 30 ثانیه نگه دارید و در سمت دیگر تکرار کنید. این کشش را چند بار در روز انجام دهید.
  • کشش گربه-شتری: خود را روی چهار دست و پا قرار دهید و دست‌ها را مستقیماً زیر شانه‌ها و زانوها را زیر باسن خود قرار دهید. کمر خود را به سمت بالا قوس دهید (مانند یک گربه) با فشار دادن چانه و کشیدن ناف به سمت ستون فقرات. سپس با بالا بردن چانه، قوس دادن به پشت و فشار دادن شکم به سمت زمین، کمر خود را به سمت پایین (مانند شتر) پایین بیاورید. این حرکت را 10-15 بار تکرار کنید و به تدریج دامنه حرکت را افزایش دهید.
  • ورزش سگ پرنده: با دستانتان زیر شانه‌ها و زانوها زیر باسنتان به صورت چهار دست و پا شروع کنید. به آرامی‌دست راست خود را به سمت جلو دراز کنید و همزمان پای چپ خود را به سمت عقب بکشید. هسته خود را درگیر نگه دارید و از قوس دادن به پشت خودداری کنید. چند ثانیه در این حالت بمانید و سپس به حالت اولیه برگردید. این کار را با دست و پای مخالف تکرار کنید. 10-15 تکرار در هر طرف انجام دهید.
  • کج شدن لگن: به پشت دراز بکشید و زانوهای خود را خم کرده و پاها را روی زمین قرار دهید. به آرامی‌لگن خود را به سمت عقب متمایل کنید، کمر خود را روی زمین صاف کنید. چند ثانیه در این حالت بمانید، سپس لگن خود را به سمت جلو متمایل کنید، کمر خود را کمی‌قوس دهید. این حرکت را 10-15 بار با تمرکز بر حرکات کنترل شده و ملایم تکرار کنید.

سخن آخر

سیاتیک لگن می‌تواند یک وضعیت ناتوان‌کننده باشد و باعث درد و ناراحتی شود که می‌تواند به طور قابل‌توجهی بر زندگی روزمره تأثیر بگذارد. درک علل زمینه‌ای، شناخت علائم و جستجوی درمان مناسب برای مدیریت موثر این بیماری بسیار مهم است. مشورت با یک متخصص برای دریافت تشخیص دقیق و ایجاد یک برنامه درمانی مناسب برای کاهش درد سیاتیک در لگن و بهبود کلی سیاتیک و درد لگن بسیار مهم است.

دیدگاهتان را بنویسید